Dil ailələri

Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

Dünyada danışılan dillərin hamısı bir Dil Ailəsinə mənsubdur. Ən doğru təsnif etmə, kökə görə edilmiş olan 'dil ailələri' təsnif etməsidir. Yəni eyni dil ailəsinə mənsub dillərin, eyni kökdən, bəlkə də eyni primitiv dildən törədiyi qəbul edilir.

Çoxu dilin yazılı tarixi çox qısa olduğu üçün, çox az dilin qəti kökü bilinməkdədir. Dil ailələrinin təyin olunması, uzun elmi işlər nəticəsində mümkün olmuşdur.

Dil ailələri ağac sxemi olaraq göstərildikləri üçün özlərinə dil ağacı da deyilir. Bu səbəblə, alt hissələrinədə dil qolları deyilir. Bəzi dillər, heç bir ola bağlı deyildirlər və buna görə onlara mücərrədlənmiş dillər deyilir. Məsələn Yunanca, Hind Avropa Dil Ailəsinə mənsub mücərrədlənmiş bir dildir.

Köklərinə görə təməl dil ailələri bunlardır:

Mündəricat 1 Hind–Avropa dil ailəsi 1.1 Avropa Qolu 1.2 Asiya Qolu 2 Hami-Sami dilləri ailəsi 2.1 Sami dilləri 2.2 Misir dilləri 2.3 Liviya və Bərbər dilləri 3 Çin–Tibet Dilləri Ailəsi 4 Bantu dil ailəsi 5 Qafqaz dilləri 6 Ural-Altay dil ailəsi 6.1 Ural Dil Ailəsi 6.2 Altay Dil Ailəsi 7 Xarici keçidlər

[redaktə / تحریر] Hind–Avropa dil ailəsi

[redaktə / تحریر] Avropa Qolu

1. Alman qrupu: İngiliscə, Almanca, Hollandca, Afrikaans, İsveçcə, Norveçcə, Danca, İslandca, Yidiş.
2. Roman qrupu: Fransızca, İspanca, İtalyanca, Portuqalca, Romalıca, Katalanca, Provensal, Ladino. (Bu qolun çıxış dili, Latıncadır.)
3. Slavyan qrupu: Rusca, Ukraynca, Belorusca, Yugoslavca (Serbcə, Hırvatça, Bosnyakca), Ləhçə, Bolqarca, Makedonca, Slovencə, Slovakca, Çekcə.
4. Baltik qrupu: Prusça (ölü bir dildir), Litvanca, Latviycə.
5. Kelt qrupu: Bretonca, Qalca, İrlandiyaca, Şotlandca, Kernevekcə (İngiltərənin Kornvall bölgəsində).
6. Yunan qrupu
7. Alban qrupu.

[redaktə / تحریر] Asiya Qolu

1. Hind qrupu: Sanskritcə, Benqalca, Paştu, Qaraçıca, (Hindcə, Urduca), Nepalca, digər Hindistan Dilləri, Farsca, Kürtcə, Zazaca, Osetcə.
2. Anadolu dilləri: Hitit dili, Lidya dili, Likya dili. (Bu dillər artıq istifadə edilməyən ölü dillərdir.)
3. Erməni tərəfindən

[redaktə / تحریر] Hami-Sami dilləri ailəsi

[redaktə / تحریر] Sami dilləri

Ərəbca, İbranice, Aramicə, Suriya və Tunis dilləri, Habeş–Zenci dilləri və ölü bir dil olan Akadca.

[redaktə / تحریر] Misir dilləri

Köhnə Misir dili, Kıpti dili.

[redaktə / تحریر] Liviya və Bərbər dilləri

Liviya dili, Bərbər ləhçəsi.

[redaktə / تحریر] Çin–Tibet Dilləri Ailəsi

Çin, Tibet və Birma dilləri.

[redaktə / تحریر] Bantu dil ailəsi

Orta və Cənubi Afrikada danışılan Bantu dilləri...

[redaktə / تحریر] Qafqaz dilləri

Abazca, Çərkəzcə, Çeçencə, Ləzgicə, Gürcüucə, Lazca dilləri. (Bu dillərdə səs sistemləri və iç quruluşları baxımından o biri dil ailələrinə görə böyük fərqliliklər vardır.)

[redaktə / تحریر] Ural-Altay dil ailəsi

[redaktə / تحریر] Ural Dil Ailəsi

1. Fin–Ugur qolu: Fincə, Lapça, Macarca, Ugurca.
2. Samoyet qolu: Samoyet dilləri.

[redaktə / تحریر] Altay Dil Ailəsi

Türk dilləri ailəsi, Moğolca, Mançuca, Tunquzca, Koreyaca və Yaponca.

[redaktə / تحریر] Xarici keçidlər

• Unilang Toplusu
• İngiliscə wikipedia - Language family